Có rất nhiều lý do thuyết phục để phát triển năng lượng sạch, nhưng quá trình mở rộng quy mô toàn cầu của các nguồn năng lượng tái tạo cần được đẩy nhanh hơn nữa nếu chúng ta muốn đạt được các mục tiêu cần thiết vào năm 2030.
Vì Sao Chúng Ta Cần Năng Lượng Sạch
Việc đốt nhiên liệu hóa thạch để tạo ra năng lượng thải ra khí nhà kính (GHG). Để hạn chế biến đổi khí hậu, chúng ta phải giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và đầu tư vào các nguồn năng lượng sạch.
Việc chuyển đổi sang năng lượng sạch và nỗ lực chống biến đổi khí hậu có mối liên hệ mật thiết với nhau. Các nguồn năng lượng tái tạo từ mặt trời, gió, nước, chất thải và nhiệt từ lòng đất là những giải pháp quan trọng giúp giảm phát thải khí nhà kính và các chất ô nhiễm.
Tiếp cận được năng lượng sạch không chỉ tạo thay đổi cho hành tinh mà còn mang lại lợi ích lớn cho cộng đồng. Ở những nơi chưa có nguồn năng lượng sạch và ổn định, các cơ hội việc làm, giáo dục, chăm sóc y tế và nhiều yếu tố quan trọng khác cho phát triển kinh tế – xã hội đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Các dự án năng lượng sạch cũng góp phần trực tiếp vào việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) thông qua việc giảm phát thải, cung cấp năng lượng tái tạo và tạo ra những tác động tích cực về kinh tế, y tế và xã hội.
Tiếp Cận Năng Lượng Sạch Vẫn Chưa Phổ Biến
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các quốc gia thuộc nhóm G20 hiện chiếm gần 90% tổng công suất năng lượng sạch toàn cầu.
Thực tế là nhiều quốc gia ở khu vực Hạ Sahara Châu Phi, Nam Á, Đông Nam Á, cũng như các nước thuộc nhóm Các Quốc Gia Kém Phát Triển (LDCs), Các Quốc Gia Không Giáp Biển (LLDCs) và Các Quốc Đảo Nhỏ Đang Phát Triển (SIDS) vẫn đang rất cần được bổ sung nguồn năng lượng sạch.
Hãy nhìn vào thực tế của một số quốc gia sau:
- Pakistan: Pakistan đã khởi động một số dự án năng lượng tái tạo nhưng tiến độ còn chậm do hạn chế về tài chính, chính sách chưa rõ ràng và vấn đề ổn định ngành điện.
- Bangladesh: Bangladesh gặp khó khăn trong việc mở rộng quy mô năng lượng tái tạo dù tiềm năng lớn, do hạ tầng hạn chế, thiếu vốn và nhu cầu năng lượng trước mắt quá cấp thiết.
- Campuchia: Campuchia vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển năng lượng tái tạo. Những khó khăn chính là thiếu khung chính sách rõ ràng, nguồn lực tài chính hạn chế và vẫn phụ thuộc nhiều vào các nguồn năng lượng truyền thống.
- Nigeria: Nigeria cũng gặp nhiều thách thức trong việc phát triển năng lượng tái tạo vì thiếu vốn, chính sách chưa ổn định và phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng truyền thống. Tiềm năng điện mặt trời lớn nhưng tiến độ triển khai vẫn chậm hơn dự kiến.
- Nam Phi: Nam Phi đã có thêm nhiều dự án năng lượng tái tạo nhưng quá trình tái cấu trúc thị trường năng lượng, cạnh tranh với nhiên liệu hóa thạch truyền thống và nhu cầu nâng cấp lưới điện đã làm chậm tiến độ chuyển đổi.
- Kenya: Kenya đạt được tiến bộ với điện địa nhiệt và điện gió, tuy nhiên một số vùng vẫn còn khó khăn trong tiếp cận điện và việc ký kết dự án mới đang tạm dừng.
- Ethiopia: Ethiopia có tiềm năng thủy điện lớn nhưng gặp khó khăn về tài chính và hạ tầng, cộng thêm các yếu tố chính trị và kinh tế cũng ảnh hưởng đến tốc độ phát triển.
Hỗ Trợ Phát Triển Năng Lượng Tái Tạo Ở Các Thị Trường Mới Nổi
Một trong những kết quả quan trọng nhất tại COP28 là thỏa thuận về mục tiêu tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo toàn cầu từ mức năm 2022 đến năm 2030. Điều này sẽ đưa tổng công suất vượt 11.000 GW, phù hợp với kịch bản Phát Thải Ròng Bằng 0 (NZE) năm 2050 của IEA.
Tuy nhiên, theo các chính sách và điều kiện thị trường hiện tại, công suất năng lượng tái tạo toàn cầu chỉ được dự báo đạt khoảng 7.300 GW vào năm 2028. Đây là một khoảng thiếu hụt lớn và theo báo cáo Renewables 2023 của IEA, một trong những rào cản cụ thể là thiếu nguồn tài chính ở các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển.
Trong bối cảnh đó, Monsoon nhấn mạnh vai trò của tín chỉ carbon và chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC) như những công cụ để khuyến khích đầu tư tại các khu vực này. Đóng góp cho hành động khí hậu thông qua việc đầu tư vào các công cụ môi trường này là một hành động thiết thực, cụ thể mà các doanh nghiệp toàn cầu có thể thực hiện ngay hôm nay để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.
